Đường ống thoát nước điều hòa bị tắc nghẽn phải làm sao? 

Ống thoát nước điều hòa bị tắc khiến dàn lạnh chảy nước, gây ẩm mốc trong khi đầu ống xả ngoài trời lại khô khốc. Sự cố làm gián đoạn dòng chảy của nước ngưng tụ dẫn đến trào ngược khỏi máng hứng bên. Daikin Tân Việt sẽ giúp bạn nhận diện sớm nguyên nhân và áp dụng đúng giải pháp tự thông tắc an toàn tại nhà.

1. Dấu hiệu ống thoát nước điều hòa bị tắc

Khi đường thoát nước gặp vấn đề, nước sẽ rò rỉ từ dàn lạnh hoặc khu vực lắp đặt. Bên cạnh đó, máy còn có một số biểu hiện khác như: 

1.1. Nước chảy nhỏ giọt từ dàn lạnh

Khi máy đang vận hành ở chế độ làm lạnh, nước nhỏ giọt liên tục xuống sàn. Nguyên nhân xuất phát từ việc nước ngưng không thoát kịp qua đường ống, tích tụ đầy trong máng hứng và tràn ngược ra ngoài. 

1.2. Đầu ống thoát nước bên ngoài không có nước

Khi quan sát tại đầu ra của ống xả ngoài trời không thấy nước nhỏ giọt dù thiết bị đã chạy một khoảng thời gian dài. Tuy nhiên, bạn cần xem xét thêm yếu tố độ ẩm không khí môi trường, thời gian vận hành và chế độ cài đặt để chắc chắn hơn.

1.3. Nước đọng khu vực lắp đặt dàn lạnh

Sự xuất hiện của các vũng nước đọng ngay dưới chân tường tại vị trí đặt dàn lạnh cho thấy nước ngưng từ máng hứng đang bị rào ra ngoài. Gia chủ cần kiểm tra kỹ điểm rò rỉ và hướng chảy của vệt nước để khoanh vùng chính xác đoạn ống gặp sự cố.

1.4. Điều hòa có mùi ẩm mốc khó chịu

Mùi ẩm mốc quanh dàn lạnh hoặc khu vực thoát nước liên quan đến nước đọng và chất bẩn tích tụ lâu ngày. Khi bụi kết hợp với độ ẩm dẫn đến các mảng bám hữu cơ hình thành bên trong máng hứng và đường ống, tạo điều kiện cho vi sinh vật phát triển.

1.5. Nước chảy không đều qua đường ống

Thay vì chảy thành dòng ổn định, nước tại đầu ống xả thoát ra thành từng đợt ngắt quãng, lúc nhiều lúc ít. Biểu hiện này phản ánh dòng chảy bị cản trở bởi các mảng cặn rêu bám dính hoặc do tuyến ống bị gập nếp, võng độ dốc làm nước phải dồn ứ đủ áp lực mới đẩy qua được điểm nghẽn.

2. Vì sao đường ống thoát nước điều hòa bị tắc nghẽn?

Các yếu tố kỹ thuật và tác động môi trường khiến hệ thống dẫn nước ngưng của điều hòa thu hẹp tiết diện hoặc bít kín ống:

2.1. Bụi bẩn tích tụ lâu ngày

Trong quá trình tuần hoàn không khí, các hạt bụi mịn lơ lửng trong phòng bám lên lá nhôm dàn lạnh, sau đó theo dòng nước ngưng tụ chảy xuống máng hứng. Qua nhiều tháng vận hành không được vệ sinh, lớp bụi kết dính lại thành dạng bùn nhầy đặc quánh, dần dần bít hẹp lòng ống dẫn nhựa.

2.2. Rêu mốc và vi sinh vật phát triển trong ống

Đường ống xả và máng hứng luôn duy trì độ ẩm cao suốt chu kỳ làm lạnh. Sự kết hợp giữa nước đọng, độ ẩm cao và cặn bụi hữu cơ tạo điều kiện cho tảo rêu và các mảng màng sinh học phát triển. Lâu dần tạo thành nút chặn cản trở dòng thoát nước.

2.3. Côn trùng lọt vào đầu ống thoát nước

Đầu ống thoát nước đặt ngoài trời hoặc dẫn xuống cống rãnh không có lưới chắn bảo vệ dễ bị các loài côn trùng như thạch sùng, gián, nhện chui vào làm tổ. Bên cạnh đó, lá cây, rác vụn bay vào cũng sẽ bịt kín miệng ống. Lưu ý, không nên bịt kín đầu ống bằng vải hay băng dính bởi điều đó làm bít đường thoát nước.

2.4. Đường ống bị gấp khúc

Tuyến ống nhựa mềm trong quá trình lắp đặt hoặc sửa chữa bị bẻ gập góc hoặc bị chèn ép vào kết cấu khung tường. Sự biến dạng cơ học làm thu hẹp tiết diện đường ống, khiến nước ngưng thoát đi chậm và dễ bị ứ đọng ngược lại.

2.5. Độ dốc đường ống không phù hợp

Đối với dòng điều hòa treo tường thông thường, ống thoát nước hoạt động dựa trên nguyên lý trọng lực nên bắt buộc phải có độ dốc từ dàn lạnh ra ngoài trời. Nếu đường ống đi võng hoặc dốc lên cao sẽ tạo ra các điểm trũng đọng nước. Đối với các dòng máy âm trần nối ống gió tích hợp bơm trợ lực xả ngưng, cần kiểm tra theo đúng sơ đồ thiết kế của nhà sản xuất.

2.6. Lắp đặt đường ống thoát nước không đúng kỹ thuật

Thợ thi công sử dụng ống dẫn có đường kính quá nhỏ, các khớp nối ống không được dán keo chuyên dụng chắc chắn hoặc thiếu đai kẹp cố định tường. Sau một thời gian sử dụng, ống bị tuột khớp nối gây rò rỉ nước ra trần và tường nhà.

3. Tác hại của ống thoát nước điều hòa bị tắc

Khi chủ quan bỏ qua tình trạng ống thoát nước bị tắc kéo dài, không chỉ gây bất tiện trong sinh hoạt mà còn kéo theo hàng loạt rủi ro:

• Chập cháy bo mạch điện tử: Nước ngưng tràn ngược từ máng hứng thấm trực tiếp vào khoang chứa mạch vi xử lý điều khiển bên cạnh dàn lạnh. Từ đó gây hiện tượng đoản mạch, chập nổ linh kiện và hư hỏng thiết bị nghiêm trọng.
• Hư hại kết cấu nhà ở: Nước rò rỉ âm ỉ làm bong tróc lớp sơn nước, gây loang lổ tường nhà. Không xử lý kịp thời sẽ làm mục nát, sập xệ hệ thống trần thạch cao. Đặc biệt nguy hiểm đối với các tuyến ống thoát đi âm tường.
• Phát sinh vi khuẩn gây bệnh hô hấp: Môi trường ẩm ướt tù đọng trong máng nước phát tán bào tử nấm mốc và vi khuẩn theo luồng gió lạnh ra khắp phòng. Người sống trong không gian sẽ cảm nhận được mùi hôi khó chịu và kích ứng đường hô hấp cho trẻ nhỏ, người cao tuổi.
• Giảm hiệu suất làm lạnh: Hơi ẩm tích tụ bất thường làm sai lệch trị số của cảm biến nhiệt độ dàn lạnh. Hệ thống điều khiển phải đóng ngắt máy nén thiếu chính xác, làm giảm độ lạnh sâu và tiêu tốn thêm điện năng.

Theo báo cáo nghiên cứu vệ sinh môi trường trong nhà của Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ (EPA), hệ thống máng hứng và ống xả ngưng điều hòa bị tắc nghẽn làm gia tăng bào tử nấm mốc trong không khí phòng kín lên gấp 4.5 lần so với tiêu chuẩn an toàn. Đây là tác nhân hàng đầu gây viêm mũi dị ứng và hen suyễn.

4. Bật mí cách thông ống thoát nước điều hòa bị tắc hiệu quả

Khi phát hiện ống thoát nước tắc nghẽn, trước tiên cần ngừng vận hành và xác định vị trí. Một số thao tác kiểm tra bên ngoài dưới đây cần được thực hiện đúng kỹ thuật, nên hãy liên hệ đến thợ chuyên nghiệp.

4.1. Sử dụng máy hút bụi khô/ướt

Phương pháp này được kỹ thuật viên sử dụng khi điểm nghẽn nằm gần đầu xả và đường ống tiếp cận được từ bên ngoài. Khi muốn kiểm tra, người dùng cần lưu ý:

• Tắt điều hòa và ngắt nguồn điện bằng aptomat riêng, đảm bảo vị trí khô ráo.
• Xác định đúng đầu ống thoát nước của dàn lạnh, tránh nhầm với ống khác.
• Kiểm tra đầu ống có dị vật hay không, bạn chỉ nên loại bỏ vật cản bên ngoài.
• Nếu sử dụng máy hút nước, cần dùng đúng loại và thực hiện theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
• Không để nước hoặc hơi ẩm tiếp xúc với ổ cắm, dây điện và các bộ phận điện.

Lưu ý: Ở thao tác hút tại đầu xả, kỹ thuật viên nên dùng khăn hoặc đầu nối phù hợp nhằm hạn chế thất thoát lực hút. Không dùng máy hút bụi khô thông thường để hút nước. 

4.2. Dùng bơm tay thổi khí nén qua đường ống

Sử dụng bơm tay hoặc thiết bị tạo áp lực trong trường hợp đẩy cặn bẩn ra khỏi đường ống. Thực hiện tại nhà, không nên tự ý dùng bơm xe đạp hoặc bình xịt áp lực để thổi vào ống thoát nước điều hòa. Bởi thổi quá mạnh, ống sẽ tuột khỏi đầu nối, nứt hoặc rách khiến nước rò rỉ bên trong tường.

Áp dụng phương pháp này, kỹ thuật viên phải:

• Xác định vị trí và cấu tạo đường ống trước khi thao tác.
• Kiểm tra độ chắc chắn của các mối nối.
• Sử dụng thiết bị tạo áp phù hợp để kiểm soát áp lực.
• Thực hiện theo hướng đẩy cặn ra ngoài, tránh làm chất bẩn trôi sâu vào máng hứng.
• Kiểm tra lại toàn bộ đường ống sau khi thông tắc.

4.3. Luồn dây lò xo thông tắc chuyên dụng

Dây lò xo thông tắc giúp phá vỡ một số mảng bám trong đường ống cứng nhưng không phù hợp để người dùng tự luồn sâu vào mọi loại ống thoát nước. Đặc biệt, nhiều điều hòa treo tường sử dụng đoạn ống mềm dạng ruột gà. Thành ống mỏng, đưa dây lò xo quá cứng dễ làm thủng hoặc tuột mối nối.

Với đường ống đã tiếp cận và cần xử lý bằng dụng cụ chuyên dụng nên:

• Chọn dây thông tắc có kích thước và độ mềm phù hợp.
• Xác định chiều dài, vị trí và cấu tạo đường ống.
• Luồn dây từ từ, không cố đẩy khi gặp lực cản bất thường.
• Không sử dụng dây thép nhọn chọc phá cặn bẩn.
• Kiểm tra lại độ kín và khả năng thoát nước sau khi hoàn thành.

4.4. Vệ sinh máng hứng nước và lưới lọc dàn lạnh

Nếu máng bám nhiều bụi, cặn nhầy, lỗ thoát nước bị thu hẹp và nước lưu thông kém. Vấn đề ở lưới lọc, người nhà có thể tự thực hiện như sau: 

• Tắt điều hòa và ngắt nguồn điện trước khi vệ sinh.
• Mở mặt nạ theo hướng dẫn sử dụng của model.
• Tháo lưới lọc để làm sạch bụi bẩn bằng nước.
• Để lưới lọc khô hoàn toàn trước khi lắp lại.
• Quan sát bên ngoài cửa gió và khu vực dàn lạnh, không đưa tay hoặc dụng cụ vào sâu bên trong.

Lưu ý: Thao tác tháo máng hứng, vệ sinh lỗ thoát nước hoặc đổ nước thử tại điều hòa trung tâm hoặc điều hòa multi cần được thực hiện bởi người có chuyên môn. Vì vậy, người không có chuyên môn không nên tự ý vệ sinh.

5. 3 sai lầm tai hại cần tránh khi tự thông ống thoát nước

Để không hư hỏng nặng hơn cho thiết bị và đảm bảo an toàn cho bản thân cần tránh xa 3 sai lầm dưới đây:

• Không đổ hóa chất thông cống vào dàn lạnh. Vì hóa chất tẩy rửa công nghiệp có tính ăn mòn cao sẽ phá hủy bề mặt và phát tán khí độc hại bay khắp phòng khi bật máy vận hành.
• Không dùng que nhọn chọc vào ống ruột gà bởi lớp vỏ nhựa của ống thoát nước mềm mỏng. Khi dùng vật cứng chọc sẽ làm rách thành ống, khiến nước ngưng rò rỉ bên trong làm hỏng kết cấu xây dựng.
• Quên ngắt cầu dao điện trước khi tháo mặt nạ dàn lạnh tiềm ẩn nguy cơ nước bắn vào bo mạch điều khiển. Điều này gây chập cháy linh kiện hoặc điện giật.

Tình trạng ống thoát nước điều hòa bị tắc dễ dàng xử lý tại nhà khi bạn nhận biết sớm các dấu hiệu. Việc tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc an toàn và duy trì thói quen bảo dưỡng định kỳ giúp hệ thống làm lạnh gia đình vận hành bền bỉ.