Sản phẩm
Kiến thức điều hòa
Nguyên nhân và cách xử lý cục nóng điều hòa bị rò điện an toàn
Cục nóng điều hòa bị rò điện là sự cố an toàn điện cần kiểm tra sớm nhằm ngăn ngừa nguy cơ điện giật. Ngay khi nhận thấy cảm giác tê giật, người dùng bắt buộc phải dừng vận hành và ngắt cầu dao nguồn an toàn. Daikin Tân Việt hướng nhận bạn xác định nguyên nhân giúp bạn chủ động xử lý vấn đề.
1. Dấu hiệu nhận biết cục nóng điều hòa đang bị rò điện
Cục nóng rò điện thường biểu hiện qua cảm giác tê khi chạm vào vỏ máy, thiết bị chống rò điện tự ngắt hoặc bất thường tại dây dẫn.
1.1. Chạm vào vỏ cục nóng có cảm giác tê
Một trong những dấu hiệu đáng lo ngại là người dùng cảm thấy tê, châm chích hoặc bị giật nhẹ khi vô tình chạm vào phần vỏ kim loại của dàn nóng. Hiện tượng xuất hiện khi máy đang hoạt động nhưng bộ phận bên trong bị rò điện. Bạn không nên chạm tay lại lần nữa để xác nhận cảm giác.
1.2. Aptomat chống rò điện thường xuyên nhảy
Các thiết bị bảo vệ dòng rò chuyên dụng được thiết kế để tự động ngắt điện khi phát hiện dòng điện vượt quá 30 mA. Bạn cần phân biệt rõ aptomat chống rò với loại aptomat thông thường chỉ có chức năng bảo vệ quá tải và ngắn mạch. Mặc dù vậy, aptomat nhảy còn có thể do quá tải đường dây hoặc chập mạch ở khu vực khác.
1.3. Dấu hiệu bất thường ở dây điện và vị trí đấu nối
Quan sát bằng mắt thường từ khoảng cách an toàn, bạn phát hiện một trong những tình trạng như:
- Vỏ bọc cách điện của dây dẫn nguồn bị nứt, bong tróc.
- Các đầu cốt đấu nối tại cầu đấu điện dàn nóng xuất hiện vết cháy xém.
- Bám đầy bụi ẩm ướt tích tụ.
Gia chủ chỉ nên quan sát từ xa, không tự ý tháo nắp che để kiểm tra.
1.4. Rò điện xuất hiện sau khi lắp đặt, vệ sinh
Nếu thiết bị mới lắp đặt đã phát sinh hiện tượng rò điện, sự cố bắt nguồn từ việc đấu nối sai cực dây pha/trung tính hoặc bỏ qua khâu thi công dây tiếp địa. Trường hợp rò điện xuất hiện ngay sau khi bảo dưỡng, có thể hơi ẩm đã lọt vào khoang bo mạch hay làm xê dịch các đầu dây linh kiện vừa can thiệp.
2. Nguyên nhân cục nóng điều hòa bị rò điện
Tình trạng rò điện ở dàn nóng có thể bắt nguồn từ dây dẫn, máy nén, động cơ quạt, bộ lọc nhiễu, điều kiện lắp đặt. Cụ thể:
2.1. Lớp cách điện bên trong cục nóng hư hỏng
Hệ thống dây dẫn điện bên trong khoang dàn nóng qua nhiều năm chịu tác động của nhiệt độ cao ngoài trời sẽ bị lão hóa, giòn nứt. Bên cạnh đó, rung chấn cơ học làm dây cọ xát liên tục vào cạnh sắc kim loại khiến lõi đồng trần chạm trực tiếp vào khung tôn, tạo ra dòng rò nguy hiểm.
Muốn xử lý, kỹ thuật viên cần dùng đồng hồ đo điện trở cách điện để xác định điểm chạm vỏ.
2.2. Máy nén điều hòa giảm khả năng cách điện
Cuộn dây đồng bên trong máy nén được phủ một lớp vec-ni cách điện chuyên dụng nhằm ngăn dòng điện cao áp rò rỉ. Sau thời gian dài sử dụng, lớp cách điện hư hỏng do nhiệt độ cao, lão hóa trong quá trình vận hành. Khi đó, dòng điện rò từ cuộn dây ra vỏ máy nén và truyền đến các bộ phận kim loại liên quan.
2.3. Quạt dàn nóng hoặc linh kiện điện bị rò điện
Ngoài máy nén, cục nóng còn có động cơ quạt và các linh kiện điện phục vụ quá trình vận hành. Khi những bộ phận này hư hỏng hoặc rách lớp cách điện, dòng điện dễ rò ra phần vỏ kim loại.
2.4. Bộ lọc nhiễu điện gặp sự cố
Trên các dòng điều hòa Inverter hiện đại, nhà sản xuất thường tích hợp bộ lọc nhiễu điện từ gồm các tụ điện nối giữa dây nguồn với dây tiếp địa. Thiết kế của bộ lọc nhiễu sẽ tạo ra một dòng điện rò nhỏ nằm trong giới hạn an toàn. Tuy nhiên, tụ lọc nhiễu bị đánh thủng hoặc bo mạch ẩm cháy linh kiện, dòng điện rò sẽ vượt ngưỡng an toàn và gây giật.
2.5. Hơi ẩm xâm nhập vào khu vực linh kiện điện
Cục nóng lắp đặt ngoài trời nên có khả năng chịu tác động từ môi trường trong phạm vi quy định của nhà sản xuất. Nhưng một số tình huống khiến hơi ẩm xâm nhập vào khu vực điện gồm:
- Mưa tạt mạnh vào vị trí đấu nối do nắp che lắp không đúng.
- Nước đọng lâu ngày tại khu vực đặt cục nóng do thoát nước kém.
- Vệ sinh bằng vòi phun áp lực cao khiến nước lọt vào linh kiện điện.
- Gioăng, nắp bảo vệ lão hóa, không còn kín như thiết kế.
- Bụi bẩn kết hợp với độ ẩm tạo thành đường dẫn điện trên bề mặt linh kiện.
Khi hơi ẩm xuất hiện bên trong khu vực đấu nối, khả năng cách điện có thể suy giảm.
2.6. Hệ thống tiếp địa không đúng kỹ thuật
Dây tiếp địa bị thiếu, đứt ngầm, đấu sai vị trí hoặc cọc tiếp địa không đạt tiêu chuẩn điện trở đất sẽ khiến dòng điện rò không thoát xuống đất theo đúng thiết kế. Hậu quả là bề mặt vỏ kim loại dàn nóng xuất hiện điện áp nguy hiểm so với mặt đất.
Theo tiêu chuẩn an toàn điện quốc tế IEC 60364, dòng điện xoay chiều đi qua cơ thể người vượt ngưỡng 30 mA trong thời gian trên 0.5 giây có thể gây co thắt cơ bắp. Do đó, hệ thống tiếp địa kết là yêu cầu bắt buộc đối với các thiết bị điện lắp đặt ngoài trời.
3. Cục nóng điều hòa bị rò điện có nguy hiểm không?
Cục nóng điều hòa bị rò điện gây nguy hiểm, thậm chí đe dọa tính mạng. Khi dòng điện rò trên bề mặt kim loại, bất kỳ ai tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp đều đối mặt với nguy cơ bị điện giật.
Mức độ sát thương phụ thuộc vào:
- Cường độ dòng điện chạy qua cơ thể.
- Thời gian tiếp xúc.
- Đường đi của dòng điện qua tim.
- Độ ẩm của môi trường xung quanh.
Đặc biệt, dàn nóng thường được lắp đặt ở khu vực ngoài trời, ban công, sân thượng ẩm ướt… Đây là những môi trường làm giảm mạnh điện trở cơ thể người và tăng nguy cơ tai nạn điện. Vì vậy, không chủ quan cho rằng cảm giác tê nhẹ ban đầu là an toàn, vì dòng rò bùng phát mạnh bất cứ lúc nào khi độ ẩm không khí thay đổi.
4. Người dùng cần làm gì khi phát hiện cục nóng rò điện?
Ngay khi nghi ngờ dàn nóng điều hòa bị rò điện, bạn cần giữ bình tĩnh và thực hiện ngay 5 bước xử lý khẩn cấp dưới đây:
- Không chạm vào bất kỳ bộ phận dẫn điện nào như: vỏ dàn nóng, đường ống đồng, giá đỡ sắt hay khung cửa kim loại gần khu vực lắp đặt.
- Nhanh chóng thông báo cho các thành viên trong gia đình, đặc biệt giữ trẻ nhỏ tránh xa khu vực ban công, sân thượng nơi đặt dàn nóng.
- Nếu có thể tiếp cận tủ điện hoặc aptomat riêng của điều hòa ở vị trí an toàn không đi ngang qua vùng nghi rò điện, hãy gạt ngắt nguồn. Trường hợp khu vực tủ điện bị ẩm ướt hoặc có dấu hiệu nguy hiểm, không tự ý thao tác.
- Tuyệt đối không gạt bật lại máy lạnh để thử nghiệm, không dùng tay trần hoặc các vật dụng kim loại chạm vào vỏ máy.
Khi gặp vấn đề ở cục nóng điều hòa treo tường hay điều hòa multi cần gọi ngay cho thợ điện lạnh yêu cầu kiểm tra dòng rò, điện trở cách điện, dây dẫn, máy nén, động cơ quạt và hệ thống tiếp địa. Kỹ thuật viện thực hiện cần có thiết bị đo phù hợp và tuân thủ quy trình cô lập nguồn điện trước khi tháo kiểm tra.
5. Cách phòng tránh cục nóng điều hòa bị rò điện tái diễn
Chủ động áp dụng các tiêu chuẩn lắp đặt và bảo trì khoa học dưới đây giúp hệ thống điều hòa vận hành an toàn, ngăn ngừa nguy cơ rò rỉ điện.
- Yêu cầu thợ thi công tuyến dây cấp nguồn theo đúng sơ đồ đấu nối và hướng dẫn tiêu chuẩn của nhà sản xuất.
- Đảm bảo dây nối đất được đấu nối liên tục từ vỏ dàn nóng xuống cọc tiếp địa đạt trị số điện trở tiêu chuẩn.
- Lựa chọn tiết diện dây dẫn lõi đồng, thiết bị đóng cắt và phụ kiện bảo vệ đáp ứng đúng công suất của model.
- Kiểm tra định kỳ hệ thống dây dẫn, cầu đấu nối và đo kiểm điện trở cách điện trong các đợt bảo dưỡng.
- Không xịt nước trực tiếp vào khoang bo mạch hay hộp đấu nối điện khi tiến hành vệ sinh dàn nóng.
- Trang bị aptomat chống rò điện tương thích với đặc tính của dòng máy điều hòa Inverter theo khuyến cáo kỹ thuật.
- Nhờ đơn vị kỹ thuật uy tín kiểm tra toàn diện hệ thống điện. Đặc biệt sau những đợt mưa bão lớn, ngập nước hoặc sau khi sửa chữa linh kiện điện.
Tình trạng cục nóng điều hòa bị rò điện tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cao. Người dùng phải lập tức ngắt nguồn điện và không tiếp xúc trực tiếp với vỏ máy hay đường ống đồng. Khi sớm nhận diện các dấu hiệu bất thường giúp hệ thống làm lạnh gia đình vận hành an toàn và bền bỉ.
Tham khảo:
