Điều hòa thiếu gas: Dấu hiệu nhận biết, cách kiểm tra và xử lý

Điều hòa thiếu gas khiến bạn rơi vào tình huống dở khóc dở cười khi bật máy cả tiếng đồng hồ mà phòng vẫn ngột ngạt. Sự cố thiếu hụt môi chất lạnh triệt tiêu khả năng trao đổi nhiệt giữa dàn nóng và dàn lạnh. Daikin Tân Việt sẽ hướng dẫn chi tiết cách nhận biết, quy trình đo áp suất và giải pháp xử lý.

1. Điều hòa thiếu gas là gì?

Điều hòa thiếu gas là tình trạng khối lượng môi chất lạnh tồn tại trong hệ thống đường ống kim loại giảm dưới mức chỉ số tiêu chuẩn mà nhà sản xuất thiết lập. Gas làm lạnh không phải nhiên liệu bị tiêu hao hay tự biến mất trong quá trình vận hành bình thường. Một hệ thống khép kín nên khi xảy ra tình trạng sụt giảm gas, nguyên nhân xuất phát từ việc rò rỉ mối hàn, lỏng giắc co.

Để tránh nhầm lẫn, cần phân biệt ba tình trạng sau:

• Điều hòa thiếu gas: Lượng môi chất bên trong tuyến ống không đạt đủ áp suất thiết kế.
• Điều hòa bị xì gas: Môi chất bị thất thoát ra ngoài qua các điểm hở.
• Tắc nghẽn đường ống: Đường ống bị gập gãy hoặc tắc ẩm làm gas không thể lưu thông. Hiện tượng này phát ra dấu hiệu làm lạnh kém tương tự thiếu gas nhưng bản chất lượng gas trong hệ thống vẫn đủ.

2. 7 dấu hiệu điều hòa thiếu gas dễ nhận biết

Gia chủ có thể phát hiện sự cố thiếu môi chất lạnh tại nhà thông qua các biểu hiện thực tế dưới đây:

• Dàn lạnh phả ra gió thường, không có hơi lạnh sâu. 
• Dễ dàng nhìn thấy một lớp băng tuyết màu trắng bám dày ngay tại van ống đồng nhỏ hoặc bám tuyết trên các lá nhôm dàn lạnh.
• Lớp băng tuyết đóng trên dàn tản nhiệt tan ra và chảy ồ ạt ra sàn khi bạn bấm tắt máy.
• Điều hòa chớp đèn báo lỗi Timer liên tục.
• Hỗn hợp khí gas xì ra ngoài mang theo dầu bôi trơn máy nén bị nung nóng tạo ra mùi hắc chua đặc trưng.
• Cục nóng ngoài trời không phả ra hơi nóng.
• Hóa đơn tiền điện tăng cao bất thường. 

Theo dữ liệu thử nghiệm hiệu suất điện lạnh từ Hiệp hội Chuyên gia Nhiệt lạnh Hoa Kỳ (ASHRAE), khi hệ thống giảm 25% khối lượng môi chất lạnh, khả năng trao đổi nhiệt của dàn tản nhiệt sẽ giảm.

3. Cách kiểm tra điều hòa thiếu gas chính xác cho gia đình

Để xác định điều hòa có thiếu gas, người dùng nên quan sát một số dấu hiệu bên ngoài nhưng kết luận cần dựa trên kết quả kiểm tra kỹ thuật. 

3.1. Quan sát trực tiếp

Quan sát đường ống đồng, các đầu nối và khu vực dàn nóng giúp người dùng thực hiện mà không cần tháo máy.

• Kiểm tra van ống đồng dàn nóng: Tiến hành quan sát đầu nối ống đồng vào cục nóng ngoài trời. Nếu thấy đầu ống nhỏ bị bám lớp tuyết trắng xóa thì máy đang bị thiếu gas.
• Quan sát giắc co và mối hàn: Rà soát kỹ các vị trí giắc co nối ống hoặc mối hàn kim loại. Nếu xuất hiện các vệt dầu loang ướt bám dính cặn bụi bẩn bóng nhẫy. Đó là điểm xì gas trực tiếp.

Áp dụng cách nhận biết sẽ khoanh vùng chính xác sự cố mà không sử dụng đến dụng cụ đo đạc phức tạp.

3.2. Gọi thợ kiểm tra thiếu gas chuẩn kỹ thuật

Đối với các dòng điều hòa Inverter hiện đại sử dụng gas R32, kiểm tra áp suất đòi hỏi thiết bị chuyên dụng và thao tác chuẩn:

• Kỹ thuật viên cắm đồng hồ đo áp suất kép vào van nạp trên dàn nóng ngoài trời để đo áp suất hút.
• Áp suất hút tiêu chuẩn của gas R32 ở trạng thái máy đang vận hành dao động từ 120-150PSI. Nếu kết quả đo hiển thị dưới 100PSI, thiết bị của bạn đang trong tình trạng thiếu gas nghiêm trọng.

Đối với gas R32 và R410A, khi nạp bổ sung bắt buộc phải úp bình nạp ở dạng lỏng. Trường hợp hệ thống bị xì trên 50% gas, kỹ thuật viên bắt buộc phải nạp lại từ đầu.

4. Điều hòa thiếu gas phải làm sao?

Khi phát hiện điều hòa có dấu hiệu thiếu gas, người dùng không nên tự ý mua gas về nạp bổ sung. Cần kiểm tra các yếu tố cơ bản trước, sau đó yêu cầu kỹ thuật viên xác định và khắc phục sự cố. 

4.1. Vệ sinh và kiểm tra các yếu tố cơ bản

• Tháo rửa sạch sẽ 2 tấm phin lọc bụi thô dàn lạnh để khai thông luồng gió.
• Kiểm tra dọn dẹp các vật cản quanh cửa hút gió dàn lạnh và không gian xả khí của dàn nóng ngoài trời.
• Đảm bảo điều khiển remote đang cài đặt ở chế độ làm lạnh COOL với mức nhiệt hợp lý.
• Không tự ý tháo dỡ đường ống đồng hoặc tự can thiệp vào hệ thống chứa môi chất lạnh cao áp.

4.2. Yêu cầu kỹ thuật tìm và xử lý điểm rò rỉ

• Thợ chuyên môn sử dụng máy nén thử áp hoặc bọt xà phòng kiểm tra các mối nối giắc co, đầu loe, khớp nối ống đồng và dàn tản nhiệt lá nhôm.
• Tiến hành hàn kín điểm bị thủng hoặc siết chặt đầu giắc co trước khi thực hiện thao tác nạp bù môi chất.
• Trường hợp đường ống bị mục hoen gỉ nặng, bắt buộc phải cắt bỏ đoạn ống hỏng và thay thế linh kiện mới.

4.3. Hút chân không và nạp gas đúng thông số

• Thợ kỹ thuật cắm máy hút chân không chuyên dụng vận hành từ 15-30 phút để rút sạch toàn bộ tạp chất, không khí và hơi ẩm ra khỏi đường ống.
• Tiến hành nạp chính xác loại môi chất và dùng cân điện tử tính đúng số gram quy định.
• Bật máy chạy thử, đo cường độ dòng điện vận hành và kiểm tra lại độ lạnh sâu thực tế.

Lưu ý, thực hiện hút chân không và nạp gas nên được thực hiện bởi thợ kỹ thuật chuyên môn. Bạn không tự ý thao tác với đường ống nhằm đảm bảo an toàn. 

5. Câu hỏi thường gặp khi điều hòa thiếu gas

Những giải đáp sau giúp bạn tránh các quan niệm sai lầm khi sử dụng điều hòa.

5.1. Điều hòa thiếu gas có bị đóng tuyết không?

Có. Khi hệ thống bị hụt môi chất lạnh, áp suất bay hơi tại dàn tản nhiệt giảm xuống mức thấp. Hiện tượng này làm nhiệt độ hạ sâu, khiến hơi nước ngưng tụ lập tức bị đóng băng thành lớp tuyết trắng bám trên van ống đồng.

5.2. Bao lâu thì điều hòa phải nạp gas một lần?

Gas máy lạnh không tự tiêu hao theo thời gian sử dụng. Nếu hệ thống được thi công chuẩn kỹ thuật, kín tuyệt đối thì gas có thể sử dụng bền bỉ từ 7-10 năm mà không cần nạp bổ sung. Bạn chỉ cần nạp gas khi đường ống gặp sự cố rò rỉ.

5.3. Có thể tự kiểm tra điều hòa thiếu gas tại nhà không?

Gia chủ có thể tự kiểm tra tại nhà thông qua việc quan sát dấu hiệu: 

• Phả gió không mát
• Tuyết bám ở van ống đồng ngoài trời
• Chảy nước dàn lạnh
• Vệt dầu loang bám bụi tại giắc co. 

Tuy nhiên, việc đo thông số áp suất PSI chính xác bắt buộc phải do thợ có đồng hồ chuyên dụng thực hiện.

5.4. Điều hòa thiếu gas có cần nạp toàn bộ gas mới không?

Tùy thuộc vào loại gas thiết bị đang sử dụng:

• Với gas R22: Có thể nạp bổ sung trực tiếp lượng gas thiếu mà không cần xả bỏ gas cũ.
• Với gas R32 và R410A: Nếu máy chỉ hạo hụt dưới 20%, thợ có thể nạp bổ sung ở dạng lỏng. Tuy nhiên, nếu máy bị xì trên 50% gas, kỹ thuật viên bắt buộc phải xả sạch gas cũ, nén nitơ thử kín, hút chân không. Sau đó, nạp lại 100% gas mới đúng số gram quy định để đảm bảo hiệu suất làm lạnh.

Hiện tượng điều hòa thiếu gas dễ dàng kiểm soát và khắc phục dứt điểm khi bạn sớm nhận biết các dấu hiệu. Chủ động ngắt máy, yêu cầu kỹ thuật viên xử lý đúng cách giúp thiết bị vận hành êm ái.