Bật mí nguyên nhân và cách xử lý điều hòa đóng tuyết đường hồi

Điều hòa đóng tuyết đường hồi cảnh báo bất thường trong quá trình vận hành hệ thống lạnh. Tuy nhiên, người dùng không nên dựa vào hiện tượng tuyết bám để kết luận máy thiếu gas hay dư gas. Để xác định chính xác nguyên nhân cần phụ thuộc nhiều yếu tố. Hãy cùng Daikin Tân Việt đi vào tìm hiểu chi tiết. 

1. Phân biệt điều hòa đóng tuyết đường hồi và đường đẩy

Hiện tượng đóng tuyết ở đường hồi và đường đẩy là hai dấu hiệu khác nhau trên hệ thống lạnh. Để xác định đúng tình trạng, thợ kỹ thuật cần quan sát vị trí đọng đá trên hai đầu van giắc co tại dàn nóng.

Điều hòa đóng tuyết đường đẩy

Đường đẩy có kích thước nhỏ dẫn ga lỏng áp suất cao từ cục nóng đi ra dàn lạnh. Tuyết bám trắng xóa hoặc đóng đá tại đầu ống nhỏ ở cục nóng ngoài trời xuất phát từ: 

• Thiết bị thiếu gas, rò rỉ môi chất lạnh làm áp suất đầu đẩy hạ thấp. Nhiệt độ giảm xuống 0 độ C khiến hơi nước trong không khí ngưng tụ thành băng. 
• Nước lẫn trong hệ thống bị đóng băng tại vị trí thắt nghẹt hoặc rác bẩn gây cản trở dòng chảy ga. Từ đó tạo ra sự sụt giảm áp suất dẫn đến bám tuyết cục bộ. 

Điều hòa đóng tuyết đường hồi

Đường hồi có kích thước lớn dẫn môi chất lạn từ dàn lạnh trở lại máy nén cục nóng. Tuyết bám trắng ở đường ống to đôi khi lan ngược vào trong. Tình trạng xảy ra khi: 

• Môi chất lạnh không đủ làm áp suất giảm sâu nên hơi lạnh tập trung gây ra tuyết ở đường ống về. 
• Thợ nạp ga vượt mức tiêu chuẩn dẫn đến quá trình trao đổi nhiệt không trọn vẹn. 

2. Vì sao điều hòa đóng tuyết đường hồi?

Hiện tượng đọng đá tại đường ống về xuất phát từ sự bất ổn trong chu trình nhiệt động lực học của máy lạnh. Cụ thể: 

2.1. Dàn lạnh lâu ngày không được vệ sinh

Lớp bụi bẩn tích tụ lâu ngày bám kín các lá nhôm tản nhiệt tạo thành lớp dày cản trở trao đổi nhiệt giữa luồng khí phòng và gas lạnh. Kết quả, môi chất lạnh chạy qua dàn lạnh không hấp thụ đủ nhiệt nóng, khiến nhiệt độ gas giảm sâu xuống dưới 0°C. Từ đó, sinh ra hiện tượng điều hòa bị đóng tuyết ngay trên đường hồi. 

Theo nghiên cứu của Bộ Năng lượng Hoa Kỳ (U.S. Department of Energy), dàn tản nhiệt bị bẩn làm giảm hiệu suất trao đổi nhiệt của hệ thống từ 10% – 25%, khiến nhiệt độ môi chất không đạt ngưỡng bay hơi tiêu chuẩn.

2.2. Quạt dàn lạnh bị hỏng

Khi quạt dàn lạnh không quay hoặc quay với tốc độ chậm, luồng khí nóng trong phòng không thể lưu thông. Môi chất lạnh dạng lỏng không nhận được nhiệt lượng để hóa hơi mà giữ nguyên trạng thái lỏng kèm nhiệt độ âm chạy dọc đường ống hồi về cục nóng, đóng thành băng tuyết.

2.3. Điều hòa thừa gas lạnh sau khi nạp bổ sung

Việc thợ kỹ thuật nạp quá nhiều gas làm áp suất hút tăng lên cao. Lượng gas lỏng dư thừa không thể bay hơi hoàn toàn tại dàn lạnh sẽ tiếp tục quá trình bay hơi dở dang trên đường ống hồi. Từ đó, độ ẩm không khí bám quanh ống đồng ngưng tụ và đóng băng.

2.4. Quạt cục nóng chạy yếu

Quạt dàn nóng suy giảm tốc độ khiến luồng khí tản nhiệt cho dàn nóng bị ngưng trệ. Tình trạng này làm giảm hiệu suất giải nhiệt toàn hệ thống, dẫn đến cục nóng điều hòa đóng tuyết. Đồng thời, khu vực giắc co bị bám đá do áp suất và nhiệt độ vận hành bị lệch khỏi dải thông số chuẩn.

2.5. Ống đồng bị gập, móp méo

Trong quá trình thi công hoặc di chuyển, đoạn ống đồng to bị gập làm giảm lưu lượng gas tuần hoàn. Điểm gập móp như một van tiết lưu bất đắc dĩ, làm gas lạnh giãn nở đột ngột dẫn đến đóng tuyết ngay phía sau điểm thắt.

3. Điều hòa đóng tuyết đường hồi ảnh hưởng như thế nào?

Sự cố đọng đá trên đường ống về kéo theo nhiều hư hỏng tốn kém chi phí.

• Cháy lốc máy: Khi môi chất lạnh dạng lỏng không bay hơi hết chạy ngược về lốc máy, hiện tượng va đập thủy lực (ngập lỏng) xảy ra. Do chất lỏng không thể chịu nén, va đập dễ làm gãy van, hỏng piston và gây cháy cuộn dây máy nén.
• Nước ngấm hỏng trần/tường nhà: Khi điều hòa ngắt, lớp băng dày bám trên đường ống hồi tan chảy thành lượng nước lớn. Nước chảy tràn khỏi khay hứng gây ẩm mốc tường nhà hoặc hư hỏng trần thạch cao.
• Tốn điện năng tiêu thụ: Hiệu suất trao đổi nhiệt suy giảm nghiêm trọng khiến máy lạnh phải vận hành liên tục không nghỉ. Vì vậy, hóa đơn tiền điện tăng vọt nhưng không khí trong phòng vẫn ngột ngạt.

4. Quy trình khắc phục sự cố điều hòa đóng tuyết đường hồi

Để khắc phục tình trạng này, kỹ thuật viên cần tuân thủ quy trình kiểm tra từng bước.

4.1. Bước 1: Tiến hành vệ sinh dàn lạnh

• Tắt aptomat (CB) để ngắt nguồn điện. 
• Tháo mặt nạ, rút lưới lọc bụi và dùng vòi xịt áp lực rửa sạch các lớp bụi bẩn bám trên dàn tản nhiệt. Nhờ đó, khôi phục lại không gian thông thoáng cho luồng khí trao đổi nhiệt.

4.2. Bước 2: Kiểm tra hoạt động của motor

• Bật máy lạnh ở chế độ quạt gió (Fan Only) để quan sát tốc độ quay của quạt dàn lạnh. 
• Quạt quay yếu hoặc đứng yên, cần tiến hành tra mỡ màng ổ bi, kiểm tra thay thế tụ quạt hoặc thay mới motor quạt khi đã cháy cuộn dây.

4.3. Bước 3: Đo áp suất và xả bớt gas thừa

Gắn đồng hồ đo áp suất chuyên dụng vào van dịch vụ ở dàn nóng. Nếu chỉ số áp suất vượt quá định mức quy định của nhà sản xuất (tùy thuộc vào dòng gas R22, R410A hay R32). Kỹ thuật viên cần xả bớt lượng gas dư thừa về đúng ngưỡng tiêu chuẩn.

4.4. Bước 4: Kiểm tra tuyến ống đồng đường hồi

Rà soát toàn bộ tuyến ống dẫn môi chất từ dàn lạnh ra đến dàn nóng. Trường hợp phát hiện đoạn ống bị móp gập nên dùng dụng cụ uốn ống chuyên dụng để nắn lại hoặc cắt bỏ đoạn hư hỏng.

Tình trạng điều hòa đóng tuyết đường hồi xuất phát từ nhiều nguyên nhân như dàn lạnh bám bụi, quạt hỏng, thừa môi chất lạnh, đường ống bị móp gập. Ngay khi phát hiện lớp băng tuyết bám ở ống to dàn nóng, người dùng nên chủ động tắt máy. Đồng thời liên hệ với trung tâm bảo trì điện lạnh uy tín để xử lý kịp thời.